Teknolojideki destekçiniz

Bilgisayar için kullanılan teknik terimler

0 199
Yeni bir bilgisayar satın almayı yada eski bilgisayarınızı değiştirmek mi istiyorsunuz ? Satın almak istediğiniz bilgisayarın özelliklerinin iyi olması yada size göre yeterli düzeyde olmasını mı istiyorsunuz ? Yeni bir bilgisayar satın almak istiyor ancak nelere dikkat edeceğinizi mi bilmiyorsunuz ? Yada bir bilgisayardaki özelliklerin neler olduğunu, çeşitli kavramların ne anlama geldiğini araştırıp öğrenmek mi istiyorsunuz ?
Yeni bir bilgisayar satın almak isteyip teknik özellikler içerisinde boğuluyorsanız merak etmeyin. Bu yayında yeni bir bilgisayar satın alınırken bilinmesi gereken her şeyi tek bir çatı altında bulabileceksiniz. Hemen hemen her şeyi öğrenip bilgisayarların teknik özelliklerinin ne anlama geldiğini anlayan biri olacaksınız.

 

[ Yeni bir dizüstü bilgisayar satın alırken nelere dikkat etmeliyiz ? Öğrenmek için buraya tıklayabilirsiniz. ]

 

BİLGİSAYAR ÖZELLİKLERİNDE SIKÇA GEÇEN TEKNİK TERİMLER

 

 

IPS EKRAN NEDİR ?

 

Teknoloji mağazalarında bilgisayarların teknik özelliklerinin yazdığı bir kısım vardır. Bu kısımın “Ekran” bölümünde IPS terimini mutlaka görmüşsünüzdür. IPS ekranın diğer ekranlara göre daha iyi kullanıcı deneyimini sunduğunu söyleyebiliriz.

 

Normal ekranlara sağdan, soldan yada herhangi bir açıdan baktığınızda ekranın karardığını ve görünmediğini fark edeceksiniz. IPS ekranlardaysa böyle bir sorun oluşmamaktadır. IPS ekranlara herhangi bir açıdan baktığınızda ekran kararmaz, renkler bozulmaz. Her ne açıdan bakarsanız bakın IPS ekranların görüntüsü aynı kalitede gözükecektir.

 

İNÇ BİRİMİ NEDİR ?

 

İnç bir birimdir. Ekranın sol üst köşesinden sağ alt köşesine göre olan uzaklığı ifade etmektedir. Sıradan dizüstü bilgisayarlar 15.6″ büyüklüğe sahiptir. Bunlardan daha küçük boyutlara sahip olan dizüstü bilgisayarlar 14″ boyuta sahiptir. Bunların dışında 17″ büyüklüğe sahip olan ekranlarda bulunmaktadır. Oyuncu bilgisayarı olarak nitelendirilen dizüstü bilgisayarlar genelde 17″ büyüklüğe sahiptirler. Bu arada ” işareti inç birimini ifade eder.

 

15.6″ büyüklüğe sahip olan dizüstü bilgisayarlar el çantasıyla rahatlıkla taşınabilmektedir. Daha küçük olan 14″ yada daha düşük ekran büyüklüklerine sahip olan dizüstü bilgisayarlar sağa sola çok daha kolay bir şekilde taşınabilmektedir. 17″ büyüklüğe sahip olan bilgisayarlarsa daha çok oyuncu bilgisayarıdır ve genellikle sırt çantasıyla taşınmaktadır.

 

ÇÖZÜNÜRLÜK NEDİR ?

 

Televizyon, cep telefonu, bilgisayar ve diğer tüm elektronik cihazların hepsinde birer ekran vardır. Ekranlar piksel denen kavramdan oluşur. Piksel, insan gözünün görebileceği en küçük tanedir. Pikseller kırmızı, yeşil, mavi tonlarına sahip alt piksellerden (sub-pixel) oluşmaktadır. İnsan gözü bu birimleri göremez.

 

Çözünürlük kavramı yatay düzlemdeki piksel sayısı ve dikey düzlemdeki piksel sayısıyla oluşmaktadır. Örneğin 1366×768 çözünürlüğe sahip bir ekranın yatay düzlemi 1366 pikselden dikey düzlemiyse 768 pikselden oluşmaktadır. Sıradan dizüstü bilgisayarlar genelde 1366×768 yada 1920×1080 çözünürlüğe sahiptir.

 

HD İLE FULL HD NEDİR ?

 

Satın alacağınız yeni bir bilgisayarın teknik özelliklerine bakarken ekran kısmında HD yada Full HD gibi ibareler gözükecektir. HD yada Full HD ekranlar diğer ekranlara göre çok daha akıcı, dinamik ve canlı bir görünüme sahiptir. Kısaca HD yada daha üstün kalite olan Full HD ekranlar muazzam görüntü kalitesine sahip ekranlardır. HD ekran çözünürlüğü 1280×720 yada 1920×1080 çözünürlüğe sahiptirler.

 

60 Hz, 120 Hz, 144 Hz YENİLENME HIZI ?

 

Bilgisayarların ekran özelliklerinde 60 Hz, 120 Hz ve 144 Hz gibi yenilenme özellikleri değerleri görülmektedir. Bunlar ekranın saniyede kaç kere yenilendiğini ifade etmektedir. Örneğin 60 Hz yenilenme hızına sahip bir cihazın ekranı saniye 60 kere yenilenirken 120 Hz yenilenme hızına sahip bir cihazın ekranı saniyede 120 kere yenilenir.

 

Ekran yenilenme hızları yüksek olan cihazlarında fiyatları yüksek olur. Burada kastettiğimiz şey, birebir aynı özelliklerde olan ancak 60 Hz yenilenme hızıyla 120 Hz yenilenme hızındaki iki ayrı ekrana sahip cihazların arasındaki fiyat farkıdır.

 

Ekranın yenilenme hızı arttıkça özellikle 3D video oyunlarındaki görüntü kalitesi ve deneyimi daha akıcı ve dinamik bir hal alır. Ancak bu gözle görülür, apaçık bir kalite farkı değildir.

 

 

DDR3, DDR4, DDR4L, GDDR5 NEDİR ?

 

Bunlar bellek türleridir. Bu ifadeleri bilgisayarın RAM ve ekran kartı kısmında görebilirsiniz. Ekran kartlarının da kendi ait bellekleri yani RAM donanımları vardır. Bu yüzden ekran kartlarında da DDR3 yada GDDR5 gibi ifadeler görebilirsiniz. Bellek türüne göre ekran kartları farklı özellikler gösterebilir.

 

Örneğin, GDDR5 GPU birimine sahip bir ekran kartıyla DDR3 GPU birimine sahip ekran kartını karşılaştırırsak GDDR5 GPU, işlemleri çok daha hızlı bir şekilde gerçekleştirir.

 

RAM donanımının ne olduğu bilmiyorsanız kısaca açıklayalım. Ancak önce işlemcinin ne olduğunu bilelim. İşlemci bilgisayarın beynidir. Tüm işlemler burada gerçekleştirilir. Ekran kartları da aldığı bilgileri ekranda gözükecek görüntü olarak işleyen ve gönderen birimdir.

 

Hem ekran kartı hemde işlemci biriminin çalışabilmesi için bir yerlerden veri çekmesi gerekir. Eğer bu veri doğrudan depolama alanından yani HDD yada SSD gibi sabit sürücülerden çekilseydi işlemler aşırı yavaş bir şekilde gerçekleştirilirdi. Çünkü depolama birimlerinin çalışma hızları ekran kartı ve işlemciler için son derece düşüktür. Bu yüzden işlemci ve ekran kartının elde etmek istediği verileri çok daha hızlı bir şekilde kullanabilmesi için RAM bellekler kullanılır. RAM bellekler HDD yada SSD gibi büyük boyutlu verileri saklayamazlar. Kapasiteleri daha küçültür. Hatta verileri kalıcı olarak saklayamazlar. Kısa süre sonra RAM bellekteki veriler silinir. Ama RAM belleği çok hızlıdır, çok hızlı çalışır. Bu belleklerin Türkçe’deki adı “Erişilebilir Rastgele Bellek” tir.

 

Bu yüzden kullanıcı tarafından yapılacak bir işlemde RAM bellek gerekli olan tüm verileri hazır halde tutar ve bu verilerin işlenmesi için gerekli olan yere hızlıca iletmeyi sağlar. Eğer bu bellek olmasıydı bilgisayar kat ve kat daha yavaş çalışacak hatta birçok işlem yapamayacaktı. Öyle ki RAM belleği çok hızlı olmasına rağmen işlemciler için yetersiz görülmüş ve L önbellekler işlemcilere dahil edilmiştir.

 

DONANIMLARA AİT TEKNİK TERİMLER

 

 

Bilgisayarların içerisinde (gövde,kasa) çeşitli donanım ve devreler bulunur. Bunlardan en temel olanları ana kart, işlemci, ekran kartı ve depolama birimleridir.

 

ANA KART

 

Bilgisayarın içerisindeki tüm donanımları (devreleri) üzerinde bulunduran ve bütün bu donanımların birbirleriyle iletişim içerisinde olmasını sağlayan temel baskılı devre kartı – iskelet donanımıdır – diyebiliriz.

 

Ana kart seçimi özellikle masa üstü bilgisayar satın alınırken dikkat edilen bir husustur. Çünkü ana kart devreleri üzerinde sınırsız donanım kullanılamamaktadır. Aynı zamanda eski bir ana kart devresi güncel bir donanımla uyum sağlayamayabilir. Söz konusu dizüstü bilgisayarlar olunca kullanıcıların birçoğu ana kart devresine dikkat etmezler. Çünkü dizüstü bilgisayarlarda daha güncel teknolojiye sahip üstün teknolojiyle geliştirilmiş donanım değişikliği durumu pek yaşanmaz. Dizüstü bilgisayarlar, sonradan donanım değişikliği yapmak için elverişli cihazlar değildir. Donanım değişikliği olmayınca da ana kartın işlevselliği yada yetersizliği sorun oluşturmamaktadır.

 

Ancak masaüstü bilgisayarlar donanım değişikliği konusunda oldukça el verişli cihazlardır. Bu yüzden yeni bir işlemci yada ekran kartı satın alınmak istediğinde yeni bir ana karta ihtiyaç duyulabilir.

 

GÜÇ KAYNAĞI

 

Güç kaynağı, bilgisayarın enerji ihtiyacını karşılayan temel parçalardır. Yeni bir dizüstü bilgisayar satın alındığında hali hazırda gelir. Aynı şekilde yeni bir masaüstü bilgisayar satın alındığında da hali hazırda gelir. Ancak masaüstü bilgisayarlarda donanım değişikliği yapmak istiyorsanız güç kaynağınızı da değiştirmeniz gerekebilir.

 

Ana kart ve Güç kaynağı başlıklarına ek olarak ayrıntılı bilgi isteyenlere…

 

Bu iki başlığın daha iyi anlaşılması için küçük birer örnek verelim.

 

Yeni bir dizüstü bilgisayar satın almak istiyorsunuz. Herhangi bir teknoloji mağazasından bilgisayarınızı satın aldınız ve kullanmaya başladınız. Bilgisayarınızın işlemcisi i5-6200U ekran kartı da 930M olsun. Bu işlemciyle ekran kartını daha yüksek bir modelle değiştiremezsiniz. Çünkü donanım yükseltmesi dizüstü bilgisayarlar için yapılamaz. Yani siz, i5-6200U yerine daha yüksek model olan i7-10510U ve 930M yerine  daha yüksek model olan GTX 1050 ekran kartını kullanamazsınız. Bu değişiklik söz konusu olmadığı için dizüstü bilgisayarınızda güç kullanımı konusunda da değikliğe gitmezsiniz. Çünkü kimi donanımlar daha fazla güce ihtiyaç duyarken kimi donanımlar daha az güçle çalışmaktadır.

 

Mesela 930M ekran kartı mobil bir ekran kartı olduğu ve Maxwell mimarisiyle geliştirildiği için fazla güce ihtiyaç duymamaktadır. Zaten 930M modelinin olayı da buradadır. Az güç kullanarak ideal performansı sağlamak. Ancak GTX 1050 modeline göz attığımız zaman 930M modelindeki güç tasarrufu çalışmalarını bu ekran kartında bulamazsınız. Çünkü bu ekran kartı az güç ile ideal performans amacının dışında 3D video oyunlarını ve ağır iş yükü gerektiren işlemleri gerçekleştirmek için geliştirilmiştir. Bu yüzden 930M modeline göre çok daha fazla güce ihtiyaç duyar. Tabi GTX 1050 ekran kartı çokta güçlü bir ekran kartı değildir ve eskidir. Burada sadece örnek verilmesi için kullanılmıştır.

 

Dizüstü bilgisayarınızda bu şekilde bir ekran kartı donanımı yükseltmesi yaşanamayacağı için daha yüksek kapasiteli bir güç kaynağına da ihtiyaç duymazsınız. Benzer şekilde yeni donanım – ana kart uyuşmazlığı yada yetersizliği sorunu yaşamayacağınız için ana kartınızı da değiştirmeniz gerekmeyecektir.

 

Masaüstü bilgisayarlarda ise donanım değişikliği yapılabilmektedir. Örneğin GTX 1050 ekran kartınızı RTX 2080 ekran kartı modeline yükseltmek isterseniz bir takım köklü değişiklikler yaparak bu isteğinizi gerçekleştirebilirsiniz.

 

RTX 2080 ekran kartı ağır iş yüküne sahip uygulamalar için kullanılır. Bu yüzden RTX 2080 ekran kartının ihtiyaçları karşılanmalıdır. Öncellikle RTX 2080 daha fazla güç isteyeceği için güç kaynağının değiştirilmesi gerekebilir. Aynı şekilde işlemci birimini de yükseltmeniz gerekebilir. Kullanılan GTX 1050 ekran kartı için darboğaz sorunu yaşatmayan ve yeterlilik sağlayan işlemci birimi yeni ekran kartı için yeterlilik sağlayamayabilir. Bu yüzden işlemci birimininde daha yüksek bir modele yükseltilmesi gerekebilir. Bitti mi ? Bitmedi. İşlemciyi değiştirdiniz yada değiştirmek istediniz ancak satın almak istediğiniz yeni işlemci birimiyle ana kartınız uyumsuz olabilir. Bu yüzden ana kart değişikliği yapmanızda gerekebilir.

 

Uzun lafın kısası donanım değişikliği yaparken donanımların birbirleriyle olan iletişimi göz önüne alınmalı ve bu konuda detaylı bir araştırma yapılmalıdır. Tabi bu değişim süreçleri sadece masaüstü bilgisayarlarda yaşanmaktadır. Az önceki senaryoda anlatılanlar belki gözünüzü korkutmuş ve pahalıya patlamış gibi gözükebilir. Ancak donanım değişikliği yaparak daha az parayla daha gelişmiş yeni bir bilgisayar satın almış gibi olabilirsiniz.

 

İŞLEMCİ NEDİR

 

İşlemci birimleri bilgisayarların beynidir. Yazılımların, uygulamaların komutlarını işleyen mekanizmadır. Bilgisayardaki bütün işlemler, işlemci mekanizmaları tarafından gerçekleştirilir. Uygulamaların komutlarını yerine getiren işlemci biriminin çeşitli teknik özellikleri ve bu özellikleri ifade eden teknik kavramları vardır.

 

[ İntel Core İ3,İ5,İ7 ve İ9 arasındaki farkların neler olduğunu öğrenmek ister misiniz ? Öğrenmek için buraya tıklayabilirsiniz. ]

 

SAAT HIZI

 

Saat hızı işlemcilerin hızını ifade eder. İşlemciler sürekli olarak arka planda yada etkin olarak çalışan uygulamaların işlemlerini yerine getirir. Saat hızı ifadesi de işlemcilerin saniye başına gerçekleştirdiği işlem sayısını ifade etmektedir. Örneğin 24 Hz saat hızına sahip bir işlemci saniye 24 işlem yapar. Aynı şekilde 24 Mhz saat hızına sahip olan bir işlemci saniyede 24 x 10^6 işlem yapar. Benzer bir şekilde 24 GHz saat hızına sahip bir işlemci saniye başına 24 x 10^9 işlem
yapar.
Eski teknolojiyle geliştirilen tek çekirdekli işlemci birimleri için saat hızları en önemli belirleyici özellikti. Hangi işlemcinin daha iyi performans gösterdiği sadece saat hızına bakılarak tespit edilebiliyordu. Saat hızı bu konuda en önemli kriteri rol edinmekteydi.

 

Saat hızları ifadesi genelde GHz olarak ifade edilir.

 

2.4 GHz saat hızı = Saniye başına 2.4 x 10 ^9 tane işlemi gerçekleştirme.

 

2.4 GHz = 2.4 x 10^9 Hz (Hertz)
2.4 Mhz = 2.4 x 10^6 Hz (Hertz)

 

L ÖNBELLEĞİ

 

İşlemcinin ne olduğunu açıklamıştık. Bilgisayardaki bütün işlemleri gerçekleştiren, bilgisayarın beyni olarak nitelendirebileceğimiz donanımdır demiştik. İşlemciler, söz konusu işlemleri yaparken basit bir mantıkta çalışır. Açmaya çalıştığınız tüm uygulamaların verileri RAM belleğinde depolanır. Bu veriler çağrılarak işlenir ve geri gönderilir. Ancak RAM belleğiyle işlemci donanımı arasındaki veri transferleri gelişen teknolojinin ihtiyacına göre yetersiz kalmıştır. L önbellek kavramı bu sebeple ortaya çıkmıştır.

 

L1, L2 ve L3 önbellekleri genelde işlemci ile tümleşiktir. Bu önbellekler hızlı erişimi sağlayabilmek için RAM belleğinin o an için en aktif bölgelerinin birer kopyasını saklı tutar. Bu önbellekler tıpkı RAM belleği gibi verileri geçici süreliğini depolar. Ancak L1, L2 ve L3 önbellekleri RAM belleğine göre çok daha hızlıdır. Bu yüzden çok daha pahalı olurlar. Ancak bu pahalılık, bellek boyutları küçülterek giderilir.

 

Uzun lafı kısası L1, L2 ve L3 önbellekleri işlemci biriminin çok daha hızlı çalışabilmesi ve yapılacak işlemlerin hızlı bir şekilde halledilmesini sağlar. Bu yüzden işlemci seçiminde ve işlemci performansında L1, L2 ve L3 önbellekleri hayati önem taşımaktadır. İşlemci performansı için çok önemli terimlerden biridir.

 

Bu ön bellekleri hız bakımından sıralayacak olursak L1 önbelleği L2, L2 önbelleği L3 önbelleğinden daha hızlıdır. Fiyat açısından da sıralama aynıdır. L1 önbelleği L2 ve L2 önbelleği L3 önbelleğinden çok daha pahalı olurlar. Fiyatların dengelenmesi için kapasiteleri düşük tutulurlar. Ancak bu belleklerin kapasiteleri ne kadar fazla olursa performansında o kadar hızlı olduğu bilinmelidir.

 

ÇEKİRDEK

 

Çekirdek kavramı işlemcinin işlevini yerine getirdiği yerdir. İşlemcinin gerçekleştirdiği işlemler burada yapılır. Eskiden her işlemci tek bir çekirdekten oluşmaktaydı. Gelişen teknolojiyle beraber işlemciler artık en az iki çekirdekten oluşmaktadır. Hatta bu sayı dörde, altıya, sekize çıkabilmektedir. Çekirdek sayısının fazla olması birden fazla işlemi daha hızlı bir şekilde gerçekleştirilmesini sağlar. Hatta çekirdekler paralel çalışarak tek bir işlemi daha hızlı bir şekilde gerçekleştirebilir.

 

Çift çekirdekli = Dual-Core
Dört çekirdekli = Quad-Core
Altı çekirdekli = Hexa-Core
Sekiz çekirdekli = Octa-Core

 

İŞ PARÇACIĞI (THREAD)

 

İş parçacığı (Thread) kavramı, fiziksel çekirdek sayesinde sanal çekirdeğin oluşturulmasına verilen isimdir. Multithread kavramıysa her bir fiziksel çekirdeğin ikişer sanal çekirdek oluşturulmasına verilen isimdir. İntel markası buna “hyper-threading” adını verir. AMD markasıysa buna “simultaneous multithreading (SMT)” adını verir. Bu iki kavram aynı teknolojiye verilen farklı iki isimdir.

 

Tabi ki fiziksel çekirdek kendisinden meydana getirilmiş sanal belleklerden yani iş parçacıklarından daha hızlıdır. Ancak iş parçacıkları sayesinde işlemcilerde hız konusunda oldukça performans artışı sağlanabiliyor.

 

GÜÇ TÜKETİMİ

 

İşlemci donanımına baktığınızda “15W” gibi ifadeler görürsünüz. Bunlar, işlemci donanımlarının çalışması için ihtiyaç duyduğu güç birimidir.

 

ÜRETİM TEKNOLOJİSİ

 

İşlemcilerin teknik özellikleri arasında “nm” ifadesi bulunmaktadır. Bu, metre cinsinden uzaklık birimidir. Örneğin “km” birimi nasıl metrenin 10^3 katıysa “nm” birimi de metrenin 10^-9 katı kadardır.

 

İşlemci donanımları milyonlarca transistör devre elamanlarıyla oluşmaktadır. İşte “Üretim teknolojisi” başlığı altında gözüken “14nm” ve benzeri teknik özellik kavramları, işlemcilerin içerisindeki transistör devre elemanlarının arasındaki mesafeyi ifade etmektedir.

 

EŞİK SICAKLIĞI

 

İşlemcilerin teknik özelliklerinde “Eşik değeri” başlığı bulunmaktadır. Buradaki değer, işlemcilerin ısınmasında ulaşılabilecek maksimum sıcaklık değeri gösterilmektedir. İntel işlemcileri için bu değer genellikle 100 derecedir. İşlemcinin sıcaklığı eşik değerinin üzerinde seyrediyorsa bu donanımınıza kalıcı olarak zarar verebilir. Ayrıca donanımlar eşik sıcaklığın üzerindeyken sağlıklı çalışamayabilirler.

 

EKRAN KARTI

 

Ekran kartları işlemciyle monitör arasında bulunan ara birim donanımıdır. Bilgisayardan toplanan bilgileri monitöre video sinyali olarak yansıtmayı sağlar. Bilgisayarının ekranındaki görüntü kalitesi ekran kartıyla monitörün özelliklerine göre değişkenlik göstermektedir. Ekran kartları modelleri farklı özelliklere göre geliştirilmektedir. Günümüz teknolojisiyle üretilen bilgisayarlarda iki tip ekran kartı kullanılmaktadır. Bunlar harici (paylaşımsız) ekran kartı ile dahili (paylaşımlı) ekran kartlarıdır.

 

HARİCİ (PAYLAŞIMSIZ) EKRAN KARTI

 

Harici (paylaşımsız) ekran kartları grafik açısından yüksek performans isteyen uygulamaların ihtiyaçlarını karşılamak üzere kullanılmaktadır. Kendilerine ait bir işlemcisi (GPU) bulunmaktadır. Bu işlemci sayesinde çizim uygulamaları ve 3D video oyunları oynanabilir. Harici ekran kartına sahip bilgisayarların fiyatları dahili ekran kartına sahip olan bilgisayarlara göre yüksek olur.

 

Harici ekran kartları da genelde iki tipte üretilir. Bunlardan ilki, dahili ekran kartlarından bir tık daha üstün performansta olan, çeşitli çizim uygulamaları ve araçları kullanmak ve aynı zamanda yüksek performans istemeyen 3D video oyunlarını çalıştırmak üzere üretilen ekran kartlarıdır. İkinci tip ekran kartlarıysa özellikle fazlasıyla gerçekçi grafiklere sahip olan, fazla kaynak tüketen ve üstün performansa ihtiyaç duyan 3D video oyunlarının ihtiyacını karşılayan ekran kartlarıdır. Bu ekran kartları fiyat bakımından pahalı olmasıyla berber fazla güç tüketimine sebep olurlar.

 

DAHİLİ (PAYLAŞIMLI) EKRAN KARTI – ONBOARD  EKRAN KARTI

 

Dahili (paylaşımlı) ekran kartı yada diğer adıyla onboard ekran kartı, ana kartta bulunan, bilgisayarlarla beraber hali hazırda kullanıma hazır olan ekran kartlarıdır. Bu ekran kartlarında ayrı bir işlemci (GPU) bulunmamaktadır.  Bu bellek ihtiyacı doğrudan işlemci üzerinden giderilmektedir. Ancak gelişen teknolojiyle beraber bu ekran kartları işlemciyle beraber tümleşik olarak bilgisayarlara dahil edilmektedir. Aynı zamanda  performans yönünden bir takım iyileştirmelerde yapılmaktadır.

 

Ama bu ekran kartlarıyla popüler 3D video oyunları çalıştırılamaz. Yine de oyunlardan bazıları düşük grafik ayarlarıyla çalıştırılıyor olsa da bu ekran kartlarıyla ağır işler yapılamaz. Benzer şekilde ağır iş yüküne sahip yazılımlar bu ekran kartlarıyla çalıştırılamaz.

 

Ekran kartları ister dahili olsun isterse harici olsun aynı teknik terimler üzerinden incelenirler. Tabi harici ekran kartlarının performansı dahili ekran kartlarına göre daha yüksektir.

 

MİMARİ

 

Ekran kartının tasarım şekli ve bu tasarım için kullanılan özel malzemelerdir. Mimari sayesinde ekran kartının daha az güç kullanması sağlanabilir, daha yüksek performans göstermesi sağlanabilir yada daha az ısınması sağlanabilir. Örneğin Nvidia ekran kartının Maxwell mimarisi, ekran kartlarının daha az güç ile çalışmasını sağlayan bir tasarım biçimidir.

 

ÇEKİRDEK HIZI

 

Saniye başına gerçekleştirilen işlemi ifade eder. Örneğin 1000 MHz çekirdek hızına sahip olan bir ekran kartı saniye de 1000 x 10^6 tane işlemi gerçekleştirir. Saat hızı ne kadar yüksek olursa ekran kartı o kadar hızlı işlem gerçekleştirir.

 

VERİ YOLU GENİŞLİĞİ

 

Her saat döngüsünde ekran kartının erişebileceği veri miktarıdır. Bu yüzden grafik yönünden ağır iş yükü oluşturan bir uygulama kullanıyorsanız veri yolu genişliği değerinin fazla olması cihazınızın performansı için iyidir. Ancak bu değerin gereksiz yere büyük ölçülerde olmaması daha sağlıklıdır.

 

BELLEK TÜRÜ

 

Ekran kartından kullanılan RAM türünü ifade etmektedir. Günümüz teknolojisinde kullanılan ekran kartlarının bellekleri DDR3 ve GDDR5 türündedir. Performans açısından GDDR5 bellek türü DDR3 bellek türüne göre daha iyidir. Ancak bu durum, diğer teknik özelliklere göre değişkenlik gösterir. Bu ifadelerin ne anlama geldiğini anlamak için örnek senaryolar uyduralım.

 

Elimizde iki tane ekran kartı olsun. İlk ekran kartımız 1 GB belleğe ve GDDR5 bellek türüne sahip olsun. İkinci ekran kartımız 2 GB belleğe ve DDR3 bellek türüne sahip olsun.

 

Bu ekran kartlarına göre 1 GB belleğin yetebileceği bir 3D video oyunu açtığımızı varsayalım. Bu iki ekran kartından ilkinin bellek miktarı yeterli olacağı ve bellek türünün GDDR5 olmasından dolayı oyun içerisinde daha yüksek FPS değeri göstereceğini söyleyebiliriz. Yani ikinci ekran kartına göre daha düşük belleğe sahip olan birinci ekran kartı daha iyi performans gösterecektir. Çünkü GDDR5 bellek türü grafik işlemlerinin daha hızlı gerçekleştirilmesinde etkin rol oynayacaktır.

 

Ancak 1 GB belleğin yeterli olamayacağı bir oyun açtığımızda ikinci ekran kartı daha iyi performans gösterecektir. Kısaca bellek türleri, yani DDR3, GDDR5 gibi ifadeler bellek türleridir ve bunlar, var olan belleğin ne kadar hızlı kullanılıp kullanılamayacağının belirleyici unsurlarından biridir.

 

BELLEK MİKTARI

 

Aslın bu RAM belleğiyle aynı şeyi ifade etmektedir. Harici ekran kartlarının kendi içerisinde kullanabileceği geçici depolama alanıdır. Ekran kartları kıyaslanırken genellikle kullanıcılar bu değere göre kıyaslama yapar. Ancak sadece bu değere bakarak ekran kartlarını karşılaştırmak oldukça yanıltıcı olabilir. Ekran kartlarının performansı sadece bellek miktarıyla belirlenemez.

 

DİRECTX SÜRÜM

 

Ekran kartınızın uyumlu olduğu Microsoft DirectX sürümünü ifade eder.

 

TRANSİSTÖR SAYISI

 

Ekran kartınız içerisindeki transistör sayısını ifade eder.

 

TEKNOLOJİ

 

Bellekler milyonlarca transistör devre elemanlarıyla oluşturulmaktadır. Bu başlık altındaki “28nm” gibi değerler her bir transistörün arasındaki mesafeyi belirtir. Bu birim “nanometre” isminin kısaltılmış halidir. Tıpkı kilometrenin km olarak kısaltılması gibi. Bu birim metrenin 10^-9 katı kadardır.

 

DEPOLAMA ALANI

 

Depolama alanı, bilgisayarınızdaki verilerin kalıcı olarak saklandığı alandır. Bilgisayarınızdaki fotoğraflar, videolar, müzikler, oyun dosyaları, projeler, belgeler, uygulamalar ve diğerleri hep bu alan içerisinde saklanır. Depolama konusunda genelde şu üç kavramla karşılaşırsınız. Bunlar Hard Disk (HDD) diğer adıyla Mekanik Sürücüleri ve Solid State Drive (SSD) diğer adıyla Katı Hal Sürücüleri ile RPM birimidir.

 

[ Depolama alanlarıyla ilgili daha fazla bilgi almak için buraya tıklayın. ]

 

HARD DİSK (HDD) YANİ MEKANİK SÜRÜCÜLER

 

İşlem yapma hızı düşük, depolama alanı geniş ve uygun fiyatlı depolama alanıdır. RPM birimi hard diskler için geçerlidir. Bu birim HDD içerisindeki diskin dakika başına yaptığı devir (dönüş) sayısını ifade eder. Bir HDD depolama biriminin RPM değeri ne kadar yüksekse (5400 rpm – 7200 rpm) o kadar hızlıdır.

 

SOLİD STATE DRİVE (SSD) YANİ KATI HAL SÜRÜCÜLER

 

İşlem yapma hızı yüksek ancak depolama kapasiteleri düşük olan depolama birimleridir. Ancak gelişen teknolojiyle beraber işlem yapma hızı oldukça yüksek olan SSD birimlerinin depolama alanı da HDD birimleriyle eş değer olacak şekilde arttırılmıştır. Ancak fiyat açısından HDD birimlerine göre çok daha pahalıdır.