Endometriozis ne demek? Halk dilinde çikolata kisti olarak bilinen Endometriozis, rahmin iç yüzeyinde yer alan endometriyal dokunun yumurtalık, pelvik doku ve fallop tüpleri gibi yerlerde büyümüş olduğu bir rahatsızlıktır. Mesane ve bağırsak dahil olmak üzere, birçok yakındaki organı etkileyen bir hastalıktır. Vücudun her kısmında minimum düzeyde de olsa ortaya çıkabilmektedir. Kısırlığın en önemli nedenlerinden bir tanesidir. Endometriozis belirtileni azaltan ağrı kesici ilaçlar ve hormon tedavileri, doğurganlık sorunlarının ortadan kaldırılmasına da yardımcı olur. Bu nedenle, küçük bir cerrahi işlem gerektirebilen bir rahatsızlıktır.
Çikolata kisti olarak adlandırılan bu hastalık, genellikle kadınlarda görülür. İsmini ise “Endometrium” kelimesinden almaktadır. Rahmin içini kaplayan dokuya benzeyen endometrium, rahmin dışında büyür. Bu durum ise ağrı oluşumunu tetikler. Nadir olsa da rahim dışının yanı sıra, vücudun farklı bölgelerinde de oluşabilmektedir. Yumurtalıklar, fallop tüpleri, rahmin yerinde durmasını sağlayan doku ve bağlar, bağırsaklar, rahim kas dokusu, mesane, idrar boruları, beyin, cilt, akciğer gibi vücudun diğer kısımları olarak sıralanabilir. Dolayısıyla Endometriozis ve varyasyonları geniş bir kategoride incelenebilir.
Endometriozis Belirtileri Nelerdir?
Endometriozis belirtileri, bu hastalığın teşhis edilebilmesi için önemli bulgulardır. Zor teşhis edilen bu hastalık, kronik ve ağrılıdır. Genç kadınların yanı sıra, hemen hemen her yaşta ortaya çıkabilen bir hastalıktır. Genellikle, bazı karakteristik belirtiler doğrultusunda ortaya çıkmaktadır. En sık rastlanan belirtiler aşağıdaki gibi sıralanabilir:
- Mesane ya da bağırsakta kanama meydana gelmesi,
- Kısırlık
- Regli dönemleri arasında gerçekleşen istenmeyen kanamalar,
- Sindirim problemleri yaşanması,
- Enerji düşüklüğü ve sürekli yorgunluk hali,
- Adet sancılarının şiddetli olması,
- Alt karında ağrı oluşumu,
- Şişkinlik hissinin olması,
- Cinsel ilişkiye girme anında ya da sonrasında şiddetli ağrının hissedilmesi,
Yukarıda sıralanan maddeler, Endometriozis hastalığın sık rastlanan belirtileri arasında yer alır. Bu belirtilerin olması durumunda, uzman bir doktordan destek alabilirsiniz.
Endometriozis Neden Olur?
Endometriozis tedavisi yapılırken, hastalığın oluşum nedenine bakılması son derece önemlidir. Bu durum, teşhis konulurken de mutlaka bakılması gereken bir detaydır. Hastalığın hangi sebeple ortaya çıktığı tam olarak bilinmese de olası faktörler vardır. Her kadında farklılık gösteren bu faktörler, tanı konulurken bakılan unsurlardır. Endometriozis hastalığının oluşum sebeplerinden bazıları aşağıdaki gibi sıralanabilir:
- İleri yaşlarda oluşan ilk gebelik,
- Vücut ağırlığının düşük olması,
- Bağışıklık hücrelerinde meydana gelen değişimler,
- Alkol tüketiminin fazla ve sürekli olması,
- Regl periyotlarının düzensiz şekilde seyretmesi,
- Aile öyküsü,
- Retrograd menstüasyon (adet kanının geriye doğru karın boşluğu kısmına akması),
- Regl döneminin fazla kanamalı geçmesi ve 5 günün üzerinde sürmesi,
Yukarıda sıralanan durumlar, Endometriozis hastalığının nedenleri olarak görülebilmektedir.
Endometriozis Nasıl Tespit Edilir?
Endometriozis belirtileri doğrultusunda tespit edilebilen bir hastalık türüdür. Bu hastalığın teşhis edilebilmesi için cerrahi yöntem en kesin olanıdır. Ancak teknolojinin gelişimi ile birlikte, görüntüleme ve muayene teknikleri cerrahi yöntem kadar kesinlik içerebilmektedir. Bu nedenle, hastalığın yayılma oranı ve varlığı konusunda fikir sahibi olunabilmesi görüntüleme cihazları ve muayene teknikleriyle mümkün olmaktadır.
Hastalara yapılan pelvik muayeneler ve bazı görüntüleme testleri de hastalığın tanısının konabilmesi için istenebilmektedir. Hastalığın tedavi ve teşhisi için cerrahi yöntem olan Laparoskopi sıklıkla kullanılır. Bu yöntem, küçük bir kesi şeklinde deride açılarak kameralı bir tüp ve ışık ile gerçekleştirilir. Aynı zamanda, Endometriozis yamalarının görünümüne bağlı olarak, kesin teşhis ise bu yöntem ile konulabilmektedir. Bununla birlikte, uzman cerrahlar tarafından doku örneği alınarak ya da biyopsi yapılarak da uygulanarak tespit edilebilmektedir.
Endometriozis Nasıl Tedavi Edilir?
Endometriozis tedavisi, ilaç kullanımı şeklinde olabilmektedir. Ancak cerrahi olarak da tedavi şekilleri uygun görülebilmektedir. Hastalığın ileri seviyede olması durumunda, tedavi mümkün olmayabilir. Ancak hastalığın semptomlarını hafifletebilmek ve doğurganlığı artırmak amacıyla bazı tedavi şekilleri uygulanabilmektedir. İlaç tedavisi; gebe kalmak isteyen kadınlar için uygulanır. Hormonal doğum kontrolü, tedavinin ilk adımı olarak kabul edilir.
İlaç tedavisi yöntemi, doğum kontrol iğneleri ve hapları ile kanamanın durdurulmasını amaçlar. Aynı zamanda, Endometriozis ağrının azalması da bu tedavinin amaçlarından bir tanesidir. Hormon tedavileri ise uygulama süresi boyunca yanıt verir. Ancak ağrısı şiddetli olmayan hastalar için sık tercih edilen tedavi şekillerinden bir tanesidir. Hamile kalmaya çalışan kadınlar için, hastalığın hasarı, evresi ve problemlerine yanıt verebilecek bir tedavi modeli oluşturulmaktadır.
